Pogawędnik Filozoficzny
![](https://storage.buzzsprout.com/zkuq8iieqwbm9x6ws40zr2b2w8lt?.jpg)
Gadamy o filozofii i jej okolicach. Rzeczowo, ale nie zawsze w akademickim tonie. Serio, ale nie bardzo poważnie. W duchu pogawędki, niekoniecznie konwersatorium.
Pogawędnik redagują pracownicy Instytutu Filozofii UMK: Marcin T. Zdrenka i Adam Grzeliński przy współpracy Piotra Domerackiego,
wspierani przez wspólnotę osób zaprzyjaźnionych z toruńską filozofią.
Główny motyw graficzny podkastu - Nikodem Pręgowski.
Główny temat muzyczny - Waldemar Bata.
O filozofie jako zwierzęciu medialnym z prof. Janem Hartmanem | PF 114
2023-12-11 06:00:00
Zapraszamy na rozmowę o filozofie jako zwierzęciu medialnym. Tak sobie przynajmniej wyobrażaliśmy temat pogawędki z prof. Janem Hartmanem z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Kiedy jednak ma się do czynienia z tak przenikliwym i niepokornym Rozmówcą – wydarzyć się może wszystko. Nic zatem dziwnego w tym, że szybko przechodzimy na kwestie bardziej ogólne: kondycję filozofii, filozofa jako figurę mieszczańską oraz rolę mądrości, powagi i odwagi w filozoficznej robocie.
Zachęcamy do przyjrzenia się najnowszej książce naszego Rozmówcy pt. „Zmierzch filozofii”, którą możecie znaleźć tutaj.
Dziękujemy za wsparcie naszym Patronom i Patronkom:
Marcinowi Lorancowi, Maciejowi Michałowskiemu, Roberowi Małeckiemu, Klaudii Noworzyń, Magdalenie Zdrence oraz całej grupie Darczyńców anonimowych.
Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/
Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny
O sprzedawaniu produktów głowy | PF 113
2023-11-27 06:00:00
Kontynuujemy rozmowę z odcinka PF 103 - "O filozofii i pieniądzach" na temat sprzedawania produktów głowy.
Zrozumieliśmy , że jako amatorzy musimy zwrócić się o pomoc wyjaśnieniu tej kwestii do prawdziwego profesjonalisty.
Naszym przewodnikiem jest Robert Małecki - poczytny pisarz kryminałów, a przy okazji absolwent filozofii. Właśnie ukazała się jego najnowsza książka z serii o komisarzu Bernardzie Grossie pt. Zrost.
Oprócz prezentacji swoich przygód ze spieniężaniem pracy twórczej nasz Gość opowiada również ciekawą historię, związaną z nietypowym lokowaniem produktu w poprzedniej książce pt. Urwisko oraz związanymi z tym wyzwaniami i dylematami etycznymi.
Ilustrację wygenerowano przy pomocy sztucznej inteligencji w serwisie DALL-E.
Dziękujemy za wsparcie naszym Patronom i Patronkom:
Marcinowi Lorancowi, Maciejowi Michałowskiemu, Roberowi Małeckiemu, Klaudii Noworzyń, Magdalenie Zdrence oraz całej grupie Darczyńców anonimowych.
Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/
Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny
O szuflandii, czyli Pracowni Słownika Polszczyzny XVI wieku | PF 112
2023-11-13 00:00:00
Zapraszamy Was do ...szuflandii. Nie chodzi jednak o krainę krasnoludków z komedii Juliusza Machulskiego.
Odwiedzamy będącą częścią Instytutu Badań Literackich PAN Pracownię Polszczyzny XVI wieku. To właśnie tam, w niepozornej kamienicy przy ulicy Piekary 8 w Toruniu powstaje monumentalny "Słownik polszczyzny XVI wieku". Rozmawiamy o samym słowniku, roli badań nad starym językiem polskim, trudnościach i radościach pracy nad dawnymi tekstami.
Naszymi rozmówcami są: Ewa Cybulska-Bohuszewicz, Aleksandra Ćwiklińska, Damian Kaja, Anna Nath-Dokurno, Krzysztof Opaliński, Maria Popielarska oraz Kierowniczka Pracowni - Patrycja Potoniec.
Zachęcamy do odwiedzenia strony Pracowni: spxvi.edu.pl.
W nagraniu wykorzystaliśmy fragment ścieżki dźwiękowej z filmu "Kingsajz" w reż. Juliusza Machulskiego (1987).
Przyśpiewkę „Leciał pies przez owies” zapożyczyliśmy stąd.
Dziękujemy za wsparcie naszym Patronom i Patronkom:
Marcinowi Lorancowi, Maciejowi Michałowskiemu, Roberowi Małeckiemu, Klaudii Noworzyń, Magdalenie Zdrence oraz całej grupie Darczyńców anonimowych.
Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/
Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny
O sztuce płaszczenia się | PF 111
2023-10-30 06:00:00
Zapraszamy na rozmowę o sztuce płaszczenia się, albo – jeśli wolicie – o lizusostwie.
Któż z nas nie spotkał kiedyś lizusa – pupilka nauczycieli, korporacyjnego pochlebcy sprawnie wspinającego się po szczeblach awansu, czy polityka gładko wpełzającego w łaski przywódcy politycznej partii?
Choć pochlebstwo jest dobrze znane już od starożytności, nie doczekało się dotąd bardziej systematycznego opracowania. Podjął się tego dopiero współczesny badacz Alphons Silbermann w eseju "O sztuce płaszczenia się ", który właśnie ukazał się w polskim tłumaczeniu w Wydawnictwie Naukowym UMK. Jest to opowieść o strukturze relacji społecznych, w których klasyczne lizusostwo czy pochlebstwo są jednymi z wielu strategii zachowań, a przez wskazanie źródeł, form i mechanizmów płaszczenia się książka stawia bardzo ważne pytanie: czy nasze współczesne formy życia pozwalają staremu wynalazkowi lizusostwa jedynie trwać, czy może raczej – imponująco rozkwitać?
W nagraniu wykorzystaliśmy fragmenty filmów: "Miś" w reżyserii Stanisława Barei (1980) i serialu "Alternatywy 4" tegoż reżysera (1987) oraz jedną z ilustracji do polskiego wydania książki Silbermanna "O sztuce płaszczenia się" autorstwa Filipa Pręgowskiego.
Dziękujemy za wsparcie naszym Patronom i Patronkom:
Marcinowi Lorancowi, Maciejowi Michałowskiemu, Roberowi Małeckiemu, Klaudii Noworzyń, Magdalenie Zdrence oraz całej grupie Darczyńców anonimowych.
Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/
Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny
O wolnomyślicielstwie z Anthonym Collinsem | PF 110
2023-10-16 06:00:00
Zapraszamy do wysłuchania opowieści o pochwale swobody myślenia.
Naszym przewodnikiem jest Anthony Collins, autor „Rozprawy o wolnomyślicielstwie” z roku 1713.
Ci, którym bliżej do tradycyjnego obrazu świata, w którym człowiek musi uznać swą słabość i posłusznie iść za głosem duchowych i religijnych przewodników, często uznawali pochwałę niezależności myślenia za niebezpieczną, wywrotową, bez mała libertyńską. Takie książki bywały palone na stosie.
Niektórzy ich autorzy uciekali z kraju, inni stosowali taktykę lisa i nie dawali się złapać za trzymającą pióro rękę. Inni, jak Anthony Collins, otwarcie głosili wolnomyślicielskie hasła. Jego niewielka książka – erudycyjna i zjadliwa – niewiele straciła na aktualności, choć dzieli nas od niej 310 lat.
Jako ilustrację wykorzystaliśmy parafrazę graffitii Banksy'ego pt. The Flower Thrower, Flower Bomber, Rage, albo Love is in the Air.
Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/
Dziękujemy za wsparcie naszym Patronom i Patronkom:
Marcinowi Lorancowi, Maciejowi Michałowskiemu, Roberowi Małeckiemu, Klaudii Noworzyń, Magdalenie Zdrence oraz całej grupie Darczyńców anonimowych.
Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny
O filozofii i jej okolicach, czyli performansie, muzyce i Festiwalu Filozofii w Bydgoszczy | PF 109
2023-10-02 06:00:00
Tym razem gawędzimy spacerując po bliższych i dalszych okolicach filozofii.
Naszymi Rozmówcami są: prof. Daniel Sobota (IFiS PAN), propagator idei performansu filozoficznego (którego możecie posłuchać także w odcinku PF 73) oraz reprezentujący Fundację Koherencje Antoni Torzewski.
Przyglądamy się sposobom poszerzenia pola rozumienia filozofii oraz zbliżenia jej do muzyki, performansu i innych form działalności kulturalnej, takich jak II Festiwal Filozofii w Bydgoszczy (20-26 listopda 2023).
Podczas rozmowy można usłyszeć fragment Suite brêve L. Rohozinskiego w wykonaniu Mauris Ensemble w składzie Magdalena Di Blasi (flet), Adrian Nowak (harfa), Jan Czyżewski (altówka), wykonanej podczas „wykładokoncertu” organizowanego przez Fundację Koherencje.
Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/
Dziękujemy za wsparcie naszym Patronom i Patronkom:
Marcinowi Lorancowi, Maciejowi Michałowskiemu, Roberowi Małeckiemu oraz całej grupie Darczyńców anonimowych.
Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny
O filozofii form symbolicznych Ernsta Cassirera | PF 108
2023-09-18 06:00:00
Zapraszamy na opowieść, której bohaterem jest urodzony we Wrocławiu wybitny filozof Ernst Cassirer (ale rozmawiamy w Gdańsku, ściślej - w dzielnicy Siedlce). Pretekstem do pogawędki jest ukazanie się trzeciej części "Filozofii form symbolicznych" w polskim przekładzie autorstwa naszego Rozmówcy (wraz z prof. Andrzejem Karalusem).
Gawędzimy z prof. Przemysławem Parszutowiczem (IFiS PAN i Politechnika Gdańska) o samym Cassirerze, neokantyzmie, słynnej debacie z Martinem Heideggerem w Davos oraz londyńskiej bibliotece Warburga.
Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/
Dziękujemy za wsparcie naszym Patronom i Patronkom:
Marcinowi Lorancowi, Maciejowi Michałowskiemu, Roberowi Małeckiemu oraz całej grupie Darczyńców anonimowych.
Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny
O wolności | PF 107
2023-09-04 06:00:00
Rozmawiamy z dr Krzysztofem Rojkiem z Katedry Etyki Instytutu Filozofii UMCS.
Nasz Gość, autor książki "Wolność w kontekście determinizmu. Analiza porównawcza teorii N. Hartmanna i R. H. Kane’a" przybliża nam filozoficzny kontekst wolności, o której myślimy najczęściej jako idei politycznej. Tymczasem jest ona jednym z podstawowych zagadnień filozoficznych odnoszących się do kwestii wolnej woli czy determinizmu.
Naszą rozmowę, zgodnie z sugestią dr. Rojka, ilustrujemy trochę paradoksalnie - fragmentem słynnej ryciny "Wielka fala w Kanagawie" autorstwa japońskiego artysty Hokusaia. Dlaczego tak - wyjaśnia się pod koniec rozmowy.
Książkę naszego Rozmówcy możecie nabyć tutaj.
Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/
Dziękujemy za wsparcie naszym Patronom i Patronkom:
Marcinowi Lorancowi, Maciejowi Michałowskiemu, Roberowi Małeckiemu oraz całej grupie Darczyńców anonimowych.
Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny
O idei solidarności | PF 106
2023-08-21 06:00:00
Zapraszamy na rozmowę o idei solidarności. Najlepsze miejsce by o tym pogadać to oczywiście Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku, gdzie naszym przewodnikiem jest dr Jacek Kołtan – pełnomocnik Dyrektora ECS do spraw naukowych.
Rozmawiamy o słynnych wydarzeniach z lat osiemdziesiątych, ale także o filozoficznym rozumieniu solidarności, które ma według naszego Rozmówcy znaczenie emancypacyjne i silnie wiąże się z projektem nowoczesności. A wszystko to na tle fascynującego Gdańska, z jego bogatą, pogmatwaną, tragiczną, ale i napawającą nadzieją na przyszłość historią.
Dodatkowe efekty dźwiękowe: JuliusH z serwisu Pixabay.
Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/
Dziękujemy za wsparcie naszym Patronom i Patronkom:
Marcinowi Lorancowi, Maciejowi Michałowskiemu, Roberowi Małeckiemu oraz całej grupie Darczyńców anonimowych.
Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny
O Bronisławie Trentowskim | PF 105
2023-08-07 06:00:00
Tym razem, podczas naszych wakacyjnych peregrynacji, odwiedzamy z mikrofonem Warszawę, gdzie na gościnnym poddaszu Wydziału Filozofii UW rozmawiamy o Bronisławie Trentowskim, bardzo interesującym filozofie XIX wieku.
Myślicie sobie, że to rozmowa wyłącznie o historii polskiej filozofii? Niekoniecznie. Dzięki naszemu rozmówcy – Konradowi Wyszkowskiemu, który właśnie ukończył pracę doktorską poświęconą autorowi „Chowanny” – dowiadujemy się , jak bardzo jego myśli jest aktualna i jak może się przyczynić do odnowy niemodnej dziś filozofii systemowej.
Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/
Dziękujemy za wsparcie naszym Patronom i Patronkom:
Marcinowi Lorancowi, Maciejowi Michałowskiemu, Roberowi Małeckiemu oraz całej grupie Darczyńców anonimowych.
Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny